تازه امروز فهمیدم که هنوز مهارتهای لازم را برای این مرحله از زندگی دارا نمی باشم .متوجه شدم سازمانهای ما هم برنامه ریزی لازم را برای مسیر شغلی کارکنان ندارند ، و آنان را برای مراحل پایانی کار آماده نمی کنند .یک بازنشسته کوله باری از تجربه را با خود دارد اما صد افسوس که برنامه ای برای رمز گشایی از این تجربیات وجود ندارد . کاش می شد ساختاری را طراحی کرد که بازنشستگی به مفهوم قطع ارتباط کامل با محیط های مانوس قبلی نباشد . و به طور مستقیم و غیر مستقیم این ارتباط حفظ شود .
برنامهریزی برای بازنشستگان علاوه بر اینکه موضوعی انسانی و اخلاقی است، میتواند تاثیر بسیار مثبتی بر سازمان داشته باشد. نحوه برخورد با بازنشستگان سازمان، انعکاسی مستقیم در روحیه و رفتار کارکنان فعلی سازمان دارد چرا که آنان آینده خویش را در چهره بازنشستگان امروز مشاهده میکنند. برخورداری این افراد از حمایتهای مادی و معنوی سازمان متبوع، انتظاری ستبحق ومقبول.
در وسایل الشیعه از محمدبن ابی حمزه منقول است که حضرت علی (ع) با مشاهده یک پیرمرد از کار افتاده نصرانی، دستور میدهد مستمری او از بیتالمال پرداختشود.
پرداخت مستمری به بازنشستگان
محمدبن ابی حمزه قال:
«مر امیرالمؤمنین (ع) بشیخ مکفوف کبیر، یسال فقال امیرالمؤمنین: ماهذا؟ ! قالوا: یا امیرالمؤمنین، نصرانی فقال: استعملتموه حتی اذا کبر و عجز منعتموه؟ ! ! .. انفقوا علیه من بیت المال; (1) محمدبن حمزه میگوید: روزی امیرالمؤمنین (ع) بر پیرمرد از کار افتادهای گذر میکرد حضرت سؤال کرده فرمودند: این کیست؟ جواب دادند یا امیر المؤمنین، یک پیرمرد نصرانی است. حضرت فرمودند: از وی کار کشیدید تا آنکه پیر و عاجز گشت آنگاه او را رها کردید؟ ! از بیت المال به او نفقه بدهید.»
موضوع پرداختحقوق از کارافتادگی در قرن بیستم شاید امری عادی باشد ولی در آن زمان، صدور چنین دستورالعملی جز از تربیتشدگان مکتب اسلام، محال بوده است.
استفاده از تجربیات بازنشستگان
آنچه بیشتر از حمایتهای مالی میتواند موجب دلگرمی و مسرت پیران و بازنشستگان گردد، ایجاد احساس مشارکت و مفید بودن در آنان است. مدیران منابع انسانی میتوانند با تدارک برنامه هایی خاص این احساس را در پیران بوجود آورند، علاوه بر این از تجربیات ذیقیمت آنان در جهتبهبود وضع سازمان بهرهبرداری نمایند.
چنانکه حضرت علی (ع) میفرماید:
«رای الشیخ احب الی من جلد الغلام; (2) اندیشه پیرمردان نزد من دوست داشتنیتر از سرعت عمل جوانان است.»
و در جای دیگر فرمودهاند:
«رای الشیخ احب من حیلة الشباب» (3)
(رای و نظر پیر، دوست داشتنیتر از چاره اندیشی جوان است.)
با این دیدگاه، مدیران نبایستی صرفا از روی ترحم و دلسوزی به ارتباط با بازنشستهها مبادرت ورزند بلکه واقعا آنان را مؤثر و مفید برای سازمان قلمداد کرده از فکر و نظر آنان استفاده نمایند و تا پایان عمر با این افراد ارتباطی فعال و پویا برقرار نمایند. والسلام
1) وسایل الشیعه - جلد 11- صفحه 49
2) میزان الحکمه - جلد 4- صفحه 40
3) منبع پیشین - همان صفحه

